Anaximenes

MÖ 0550-0480

 

       Miletli  Grek Düşünür’ü. Antikite’nin 3. Büyük Düşünürü.. Milet Okulu’yla  Hylozoizm’in 3 düşünürü’nden 3.sü.

Anaximandros'un Arkadaşı, Öğrencisi. Hocasının Cevher’ine Kosmos adını taktı. Kosmos bütün Varlıkların anası’ydı, en büyük Tanrı’ydı. Ruh kavramını ilk ortaya o attı. Buna göre önce Hocası ile birleşmişken, yani Herşey’in O’ndan çıtığı İlk şey’in Bir ve Sınırsız olduğunu kabul ettikten sonra O’ndan ayrılarak Thales’e (ö. MÖ 547) dönmüş oldu. Bu şey Belirsiz değil belliydi. Ama Su değil Hava’ydı. Alemlerin ortak anası. Aer-pneuna-psyhe [1].

        ‘Bir Hava (madde) olan Ruh’umuz bizi nasıl Canlı kılıyorsa Evren’i de öylesine bir Hava canlı kılar.’ der.

Ama o Ruh yine de bir Madde’dir. Ruh buna göre Canlılık anlamına gelmektedir. Madde’de bir Canlılık vardır. Ana Madde Hava’nın Canlı olması gerekir.

       Psyhe de Hava’dır. Anaximenes’in bu sözünden  İnsan’ı ve Evren’i aynı Ana madde’nin Canlı kıldığı anlaşılır. Böylece Düşünce Tarihi’ne 2 yeni Kavram soktu: Ruh ve Canlımadde.. O’na göre bütün Varlıklar Hava’nın Seyrekliği ve Sıkılığı’ndan ötürüdürler. Hava seyrekleştikçe Ateş olur, sıklaştıkça da, sıklaşma derecesiyle orantılı olarak, sırasıyla Bulut, Su, Toprak, Taş olur ve Herşey de bunlardan ve bunlar gibi olur. Hareket Sonsuz’dur ve Değişme de bu Hareket’ten ötürüdür. Madde seyreldikçe Sıcak, sıklaştıkça Soğuk olur.

       Hava O’na göre Tanrı’dır. Her şey Hava’dan oluştuğuna göre, bu, ilk kez düşünülen bir Doğatanrıcılık’tır.

Çakılı Yıldız deyimini ilk kullanan O’dur. Yıldızlar Gökyüzüne Çiviler gibi çakılıdırlar. 

       Qadim Pers Hekimleri’nden kalan İnsan vucuduyla Kosmos vucudu’nun karşılaştırılmasını da Öğretisinde kullandı. Ay Tutulması’nı doğru olarak ilk kez O açıkladı. Deprem üstünde ilk kez O düşündü.

 

       Eserleri:

       Sözü edilen eserinden ancak birkaç parça bugüne gelebildi.

 

       Bibiliyografya:

         -Auflafe herausgegeben, Walter Kranz, [2]

         -Büyük Filozoflar Ansilkopedisi, Cemil Sena, [3]

         -Commentarium in Aristoteles Physicorum libros, Simplikhos, [4]

         -Die Fragmente der Vorsokratiker griechisch und deutsch, Hermann Diels,

         -Felsefe Tarihi Dersleri, Ernst von Aster, [5]

         -Felsefe Tarihi, A.Weber, [6]

         -Felsefe Tarihi, M.Gökberk, [7]

         -Metafizik, Aristoteles, [8]