Caesar Divi Nervae Filius Nerva Traianus Optimus Augustus

053-117

 

         Caesar Nerva Traianus Germanicus (97-98) olarak da anıldı.  Asıl adı Marcus Ulpius Traianus. 15 Eylul 53 de İtalica, Baetica (bugün Andalucia),Güney İspanya’da doğdu. 98-117 arasında Roma İmparatoruydu.

         İtalya Dışında doğmuş İlk Roma İmparatoruydu. İmparatorluğun Sınırlarını Doğu’ya doğru (özellikle Daçya, Arabistan, Anadolu’nun Kuzeydoğusu, İran’ın Kuzeyi ve Mezopotamya) genişletmeye çalıştı, Kapsamlı bir Bayındırlık Proğramı yürüttü ve Refah Düzeyini yükseltti.

         Baetica’nın İtalya Kökenli Zengin ve Seçkin bir Aile’den geliyordu. Babası, 67-68’de Vespasianus’un İmparator olmadan önce Yahudiler’e karşı yürüttüğü Savaşta bir Lejyon’a Komuta etti. 70’de artık İmparator olan Vespanianus tarafından Konsüllükle ödüllendirild, birkaç Yıl sonra da patrici’ler arasına katıldı. Sonunda önce Suriye, sonra Asya Valisi oldu. Traianus da 10 Yıl Süre’yle bir Lejyon’da Görev  yaptı. 75’de Babasının Valiliği sırasında Suriye’de muhtemelen bu Görevdeydi. Daha sonra Geleneksel Yöneticilik Aşamaları’ndan geçerek Praetor oldu. 89’da İspanya’daki bir Lejyon’un Komutanlığına atandı. Domitianus’un Yakınlığını kazandı ve İmparatorluk Dönemi’nde de Önemini koruyan 2 Konsüllük’ten birine getirildi.

         Domitianus 18 Eylul 96’da bir Saray Komplosu sonucunda öldürüldü. Komplocular Yaşlı ve Zararsız Nerva’yı İmparatorluğa önerdiler. Senato’da bunu kabul etti. Ama Praetoria Muhafız Alayı’nın (Cohors praetoria) zorlamasıyla Yeni İmparator Komplo’ya karışanları öldürttü. Bu arada Sınır Komutanları arasında da Huzursuzluk vardı. Nerva Traianus’u Yukarı Germania Valiliğine atadıktan sonra Ekim 97’de hem Senato hem de Ordu Komutanlarınca kabul edileceğini düşenerek Ardılı İlan etti. 1 Ocak 98’de Traianus 2.Konsüllüğüne başladı. Kısa süre sonra, 27/28 Ocak’ta Nerva’da öldü. Senato ve Ordu Traianus’u İmparator olarak kabul etti. Traianus Taht’a çıkmadan önce Pompeia Plotina ile evlenmişti. Çocukları olmayınca, daha sonra Plotina’nın Gözdesi olan Kuzeni Hadrianus’u Evine aldı.

         Traianus Nerva’yı tanrılaştırarak Adını İmparatorluk Unvanına kattı. 114’de Augustus Unvanının başına Optimus’u (En İyi) koydu. İmparatorluk Yetkilerini Senato’dan almak üzere bir an önce Roma’ya dönmek yerine, yaklaşık 1 Yıl süreyle Ren ve Tuna’da kaldı.

         99’da Roma’ya döndüğünde Senato’ya Saygılı davrandı. Roma Halkı’na Önemli Miktar’da Para dağıttı ve Devlet’ten parasız Tahıl alan Yoksullar’ın Sayısını artırdı. İmparatorlar Taht’a çıkarken İtalya’dan ve Eyaletler’den gönedrilen Altın’ı yine vu Eyaletler’e dağıttı, Vergiler’i azalttı. Traianus’un, Genellikle Nerva’ya atfedilen Alimenta’nın (İtalyan Kentlerinde Yoksul Çocuklar’ın Bakımı için kurulan Kanu Fonu Kurucusu olduğu sanılır. Eyaletler’in Yönetimi için Traianus Ehil ve Dürüst Görevliler bulmaya çalıştı. Mali Sorunlar’la karşılaşan Eyaletler’e en az 2 Özel Vali gönderdi. Bunlardan biri Anadolu’nun Kuzey kıyısında yer alan Bithynia’ya gönderdiği yakın Arkadaşı Plinius’du. Plinius’un 2 Yıl süren valiliği süresince Traianus’la Yazışmalarını içeren Eser’in 10.Kitabını oluşturur ve Eski Roma’nın Eyalet Yönetimi üzerine Önemli bir Kaynak’tır.

         Traianus Dönemi’nde Roma Hristiyanlar’a karşı Zorbaca bir Politika izlemedi, Resmi Tutum Dini Düşmanlığa değil, Düzeni Koruma ihtiyacına dayanıyordu. Traianus Eyaletler’de, İtalya’da ve Roma’da büyük Ölçekli Bazı Bayındırlık İşlerini başlattı. Bazılarının da Yapımını özendirdi. Yollar, Köprüler, Sukemerleri, Limanlar ve Binalar İnşa edildi. Boş Alanlar Tarım’a açıldı. Bu Çalışmalar’dan kalan Etkileyici Örnekler, İspanya, Kuzey Afrika, Balkanlar ve İtalya’da Günümüze ulaştı. Özellikle Roma Traianus’un geliştirdiği Projeler’le zenginleşti.

         Traianus Augustus’un başlattığı  ve genellikle Ardıllarının da uyduğu Roma Sınırlarını genişletme Politikasını terk etti. Adındaki Germanius Sıfatına karşın, Ren-Tuna Sınırında geçirdiği İlk Yıl’da Önemli bir Fetih gerçekleştirmemişti. Daçya’yı ele geçirmek amacıyla 101’de bir Sefer başlattı (89 da Domitianus Komutasındaki Sefer Başarısızlıkla sonuçlanmıştı). 2 Sefer (101-102 ve 105-106) sonunda  Daçya Başkenti Sarmisegetuza’yı (Bugün Varhely) aldı, Yenik Daçya Kralı Decebalus intihar etti (106). Traianus Tuna’nın Kuzeyinde Karpat Dağları’nın kavisi içinde Yeni bir Daçya Eyaleti oluşturdu. Böylece Romalılar’ın yerleşmesi için Yeni Topraklar açıldı. Zengin Tuz ve Altın Yatakları işletmeye açıldı. Güney Rusya Bozkırlarından gelen Göçmen Akınlarına karşı bir Tampon Bölge oluşturulmuş oldu.

         Traianus’un 2.Büyük   Savaşı, Roma’nın Doğu’daki Geleneksel Düşmanı Partlar’a karşıydı. Sefere hazırlık olarak 105/106’da Traianus’un Generalleri’nden biri Nebatiler’in Topraklarını İlhak etti. Bundan sonra yaklaşık 110’da Partlar’ın Roma Yanlısı Ermeni Kralı’nı Taht’tan indirmesi üzerine 113/114’de Traianus, Kralı yeniden Taht’a çıkartmak üzere Sefer’e çıktı. Ertesi Yıl Yukarı Mezopotamya’yı aldı (115) ve Part İmparatorluğu’nun Kışlık Başkenti Ktesiphon’u ele geçirmek üzere Dicle’nin Aşağısına indi, Basra Körfezine ulaştı.

         115 Sonları’nda Traianus, Antiokheia’yı yerle bir eden Deprem’de Ölüm’den Kıl payı kurtuldu. 116’da hem Yeni fethedilmiş Topraklar’da, hem de Doğu Eyelatleri’nde yaşayan Çeşitli Yahudi Cemaatleri arasında Ayaklanmalar başgösterdi. Traianus Hasta durumunda Roma’ya gitmek üzere Antiokheia’dan ayrıldı. Ama Yolculuğunu tamamlyamadan öldü. Külleri Devlet Töreni için Roma’ya getirildi. Ölümünün Halk’a duyurulmasından Az Önce, 100’de Hadrianus’u Evlat edindiği İlan edildi. Traianus’un Başarılarından ve Görkemli Yapılardan Gözleri kamaşan sonraki Romalılar onun Hükümdarlığını İmparatorluğunun erken Döbeminin Doruğu olarak kabul ettiler.

         8/9 Ağustos 117’de Selinos (Bugün Gazipaşa), Kilikya’da öldü.