Diogenes, Sinoplu
MÖ 412-323 (404,411,413,324,327)
Grek Düşünürü..
Çeşitli Öyküleri’yle ünlenen ve Diyojen
Adıyla tanınan Düşünür.
Sinop’ta Babasıyla birlikte Kalpazanlık yaptı.
Sinop’taki Kamu Bankası’nı Baba’sıyla birlikte
yönetiyordu. Para’nın bollaşmasıyla Piyasa’nın canlandığını
görerek Kalp Para basdı. Ne var ki Başarısından dolayı Sürgün
Cezası’yla cezalandırılmış ve İnsanlar’a küstü, bu yüzden
Kynik oldu denir. Kinik Adı, Okul’un kurulduğu
Kynosarges gymnasiom’undan gelirse de Grek
Kyon
Sözcüğü’nden gelir Yorumu
Diogeses yüzünden ünlendi.. Narural bir Yaşayışı yeğleyen,
hiç bir Topluluk Kuralı’na aldırmayan, Pasaklı bir Kılık’la
gezen, Kentliliği küçümseyen bu Kişiler kendilerine takılan
Kyon Adını benimsediler. )
Ekonomi Sözlükleri’nde Adı anılır ve Enflasyon
Kavramı’nı ve Para Hacmi’ndeki çoğalışın Kısa
Dönem’deki Piyasa Etkilerini ilk sezmiş Düşünür olarak anılır.
Sokratesci
Sofistler’den olan Öğretmeni Antisthenes’le (444-368)
birlikte Kynik Okul’un Kurucusu sayıldı.
Sinoplu Diogenes Fıçı içinde yaşadığı söylenir.
İnsan’ın Zorunlu Hayvansal İhtiyacı’yla yetinmesi gerektiğini
savunduğundan her türlü Toplumsal Standartlar’la, Dinsel
Kültler’le, Sınıf Ayrılıkları’yla, Uygarlık’la Alay ederdi.
Adaşı Diogenes Laertius (ö.MS 220)
Ünlü Eserinde O’ndan uzun uzun sözeder ve O’nun kimi Dialog ve
Trajediler yazdığını söyler. Ama bu Dialog ve Trajediler’in
O’nun olmadığını İddia edenlerin de bulunduğunu kaydeder.
Tutuklanmış bir Kalpazan’ın Oğlu olan Genç
Diogenes (MÖ 412-323) O’na yanaştığı zaman Antisthenes
(ö.368) kendisinden hiç hoşlanmamış ve Sopa’yla döverek O’nu
kovmuştu. Diogenes direndi ve Antisthenes’in
Mesihvarî Sözleri’ne uyarak Herşey’den El etek çekip bir Köpek
gibi yaşamaya başladı. Öğreti’ye Köpeksi Adı verilmesi
Diogenes Yüzü’ndendir. Ölüler’i gömmek için kullanılan
bir Kap içinde yaşıyor ve Filosofisi’ni Eylem’iyle
geliştiriyordu. Diogenes, Antisthenes’in (ö.368)
Aklından bile geçirmediği bir Biçim’de Bütün Geleneği
yadsıyarak her türlü Ruhsal ve Bedensel İstekler’e Sırt
çevirmiş, kendisini Doğa’nın içinde Doğal bir Varlık gibi
Özgür kılmıştı. Gerçek Erdem böylesine bir Özgürlük’le
varılabileceği kanısındaydı.
Antisthenes’in
Erdem Öğütler’inden çok Diogenes’in bu Eylemsel
Filosofisi Halk arasında tutunmuş ve Krates,
Xeniades, Oneskrites vb. gibi Kelbî Düşünürler
yetiştirmiştir. Stoacılık, Temel Ögelerini Borçlu
olduğu Kinikler’in bu Çileciliğini sistemleştirip
bilimselleştirdi. Hristiyanlık da, Stoacılık’ın aracılığıyla
geçmiş, pek çok Kinik Öge var ednir. Grekce Kinikhos (Köpeksi)
Sözcüğü Köpek Anlamı’ndaki Kyon Kelimesi’nden gelir.
Kinikler her türlü Gelenek ve Göreneğe karşı çıktıklarından
Kinizm Deyimi , Ahlak Kurallarını hor görme
Karekteri Anlamında da kullanılmıştır. Bu Anlamda
Utanmazlık (Os. Hayasızlık) demektir.
KİNİZM
|
MÖ 412-323 |
Diogenes,Sinop’lu |
Kinik
Okulu |
|
MÖ 300 lü
yıllar |
Krates ,Thebai’li |
Kinik
Okul |
|
MÖ 300 lü
yıllar |
Metrokles |
Kinik
Okul |
|
MÖ 300 lü
yıllar |
Hipparkhia |
Kinik
Okul |
|
MÖ 375-300 |
Onesikritos=Oneskrites |
Kinik
Okul |
|
MÖ 200 lü
yıllar |
Menippos |
Kinik
Okul |
|
MÖ 285-247 |
Menedemos,
Lapseki’li |
Kinik
Okul |
Kinikler (Fr.Cyniques). Anthishenes’in
öğretisi ve bu öğretiyi izleyenler.. Kinizm
(Fr.Cynisme) deyimi ise kimi sözlüklerde ahlaki anlamda
edepsizlik, hayasızlık anlamında kullanılır, öğreti
içinse Kinik’ler denir.