Diogenes, Sinoplu

MÖ 412-323  (404,411,413,324,327)

 

 

                Grek Düşünürü..

                Çeşitli Öyküleri’yle ünlenen ve Diyojen Adıyla tanınan Düşünür.[1]

Sinop’ta Babasıyla birlikte Kalpazanlık yaptı.

                Sinop’taki Kamu Bankası’nı Baba’sıyla birlikte yönetiyordu. Para’nın bollaşmasıyla Piyasa’nın canlandığını görerek Kalp Para basdı. Ne var ki Başarısından dolayı Sürgün Cezası’yla cezalandırılmış ve İnsanlar’a küstü, bu yüzden Kynik oldu denir. Kinik Adı, Okul’un kurulduğu Kynosarges gymnasiom’undan gelirse de Grek Kyon[2]  Sözcüğü’nden gelir Yorumu Diogeses yüzünden ünlendi.. Narural bir Yaşayışı yeğleyen, hiç bir Topluluk Kuralı’na aldırmayan, Pasaklı bir Kılık’la gezen, Kentliliği küçümseyen bu Kişiler kendilerine takılan Kyon Adını benimsediler. )

Ekonomi Sözlükleri’nde Adı anılır ve Enflasyon Kavramı’nı ve Para Hacmi’ndeki çoğalışın Kısa Dönem’deki Piyasa Etkilerini ilk sezmiş Düşünür olarak anılır.

                Sokratesci Sofistler’den olan Öğretmeni Antisthenes’le (444-368) birlikte Kynik Okul’un Kurucusu sayıldı.

Sinoplu Diogenes Fıçı içinde yaşadığı söylenir. İnsan’ın Zorunlu Hayvansal İhtiyacı’yla yetinmesi gerektiğini savunduğundan her türlü Toplumsal Standartlar’la, Dinsel Kültler’le, Sınıf Ayrılıkları’yla, Uygarlık’la Alay ederdi.

                Adaşı Diogenes Laertius (ö.MS 220)  Ünlü Eserinde O’ndan uzun uzun sözeder ve O’nun kimi Dialog ve Trajediler yazdığını söyler. Ama bu Dialog ve Trajediler’in O’nun olmadığını İddia edenlerin de bulunduğunu kaydeder.

 

                Tutuklanmış bir Kalpazan’ın Oğlu olan Genç Diogenes (MÖ 412-323) O’na yanaştığı zaman Antisthenes (ö.368) kendisinden hiç hoşlanmamış ve Sopa’yla döverek O’nu kovmuştu. Diogenes direndi ve Antisthenes’in Mesihvarî Sözleri’ne uyarak Herşey’den El etek çekip bir Köpek gibi yaşamaya başladı. Öğreti’ye Köpeksi Adı verilmesi Diogenes Yüzü’ndendir. Ölüler’i gömmek için  kullanılan bir Kap içinde yaşıyor ve Filosofisi’ni Eylem’iyle geliştiriyordu. Diogenes, Antisthenes’in (ö.368) Aklından bile geçirmediği bir Biçim’de Bütün Geleneği yadsıyarak her türlü Ruhsal ve Bedensel İstekler’e Sırt çevirmiş, kendisini Doğa’nın içinde Doğal bir Varlık gibi Özgür kılmıştı. Gerçek Erdem böylesine bir Özgürlük’le varılabileceği kanısındaydı.

Antisthenes’in Erdem Öğütler’inden çok Diogenes’in bu Eylemsel Filosofisi Halk arasında tutunmuş ve Krates, Xeniades, Oneskrites vb. gibi Kelbî Düşünürler yetiştirmiştir. Stoacılık, Temel Ögelerini Borçlu olduğu Kinikler’in bu Çileciliğini sistemleştirip bilimselleştirdi. Hristiyanlık da, Stoacılık’ın aracılığıyla geçmiş, pek çok Kinik Öge var ednir. Grekce Kinikhos (Köpeksi) Sözcüğü Köpek Anlamı’ndaki Kyon Kelimesi’nden gelir.

Kinikler  her türlü Gelenek ve Göreneğe karşı çıktıklarından Kinizm Deyimi , Ahlak Kurallarını hor görme Karekteri Anlamında da kullanılmıştır. Bu Anlamda Utanmazlık (Os. Hayasızlık) demektir. [3]

 

 

KİNİZM

 

MÖ 412-323 Diogenes,Sinop’lu  Kinik Okulu
MÖ 300 lü yıllar   Krates ,Thebai’li    Kinik Okul
MÖ 300 lü yıllar  Metrokles    Kinik Okul
MÖ 300 lü yıllar Hipparkhia     Kinik Okul
MÖ 375-300   Onesikritos=Oneskrites   Kinik Okul
MÖ 200 lü yıllar     Menippos   Kinik Okul
MÖ 285-247  Menedemos, Lapseki’li     Kinik Okul

                      


[1]           Fransızlar Diogene le Cyrnique derler.

[2]           Köpek

[3]           Kinikler  (Fr.Cyniques). Anthishenes’in öğretisi ve bu öğretiyi izleyenler.. Kinizm (Fr.Cynisme) deyimi  ise kimi sözlüklerde ahlaki anlamda edepsizlik, hayasızlık anlamında kullanılır, öğreti içinse Kinik’ler denir.