Melissos

MÖ 400 lü yıllar

 

 

        Grek Düşünürü.. İthaigenes oğlu adıyla anılır.        Atina’ya karşı girişilen bağımsızlık savaşında Samos’luların başkomutanıydı. Perikles’in düşmanıydı.[1]

 Elea Okulu’nun son temsilcisi.. Özgün düşünceleri yok. Parmenides’i tekrarladı.[2]

       ‘Oluş bir kuruntuysa, evrenin nasıl yaratıldığını araştırmak boşuna,’ der.

       Walter Kranz şöyle der:’Melissos’un anlattıklarının dayandığı ilk koşul zamanca sınırlandırılmamış-sonsuz’un aynı zamanda mekanca oluşudur. Böylelikle gerçek varolan İonia biçiminde bir unsura eşit kılınıyor. Boş mekan kavramını açıklayışı da ard-zaman için önemli olmuştur.’

       Platon (ö.MÖ 347), O’nu Parmenides’le eşdeğer sayar. Aristoteles, Melissos’a karşı çıkar.

 

       Eserleri:

       Varlık adlı eserinin sadece 10 parçasıyla, Simplicus tarafından yapılan bir özeti günümüze geldi. Bir yapıtı ise yanlış olarak Aristoteles’e (ö. MÖ 322) mal edilir.

       Günümüze kalan parçalarda şunlar yazılı: ‘Her zaman vardı varolan ve her zaman da varkalacaktır. Doğsaydı, doğmadan önce hiçbir şey olması gerekirdi. Hiçbir şey vardıysa asla hiçbir şeyden hiçbir şey meydana gelemezdi. Demek ki varolan olmadığına göre vardır ve vardı ve daima var olacaktır. Başı sonu olmayıp zamanca sınırsızdır.Olsaydı bir başlangıcı olurdu. Olduğuna göre bir kez başlamış olmalı, bir de sonu olduğuna göre bir kez sona ermesi gerekirdi.Başlamadığına ve sona ermediğine göre daima vardı ve daima olacaktır. Ne başlangıcı vardır, ne de sonu. Çünkü daima varolması olanaksızdır, büsbütün varolmayanın. Her  zaman varolduğuna göre büyüdükçe de her zaman sınırsız  olması gerekir. Bir tek olmasa bir başkasına karşı sınırlı olması gerekirdi. Sınırsız olduğundan bir tektir. Çünkü iki olsaydı sınırsız olamazdı, tersine, birbirlerine karşı ikisinin de sınırları olurdu. Böylece sonsuz ve sınırsız, bir tek ve tümüyle hep aynıdır. Ne yokolabilir, ne daha büyük olabilir, ne biçimini değiştirebilir, ne de ağrı ya da acı duyabilir, çünkü bunlardan birine uğrasa artık bir tek olamaz, tersine, önce varolanın yokolması ve varolmayanın meydana gelmesi zorunludur.’[3]

 

 

 

[1]          Aristoteles, bir deniz savaşında Perikles’in Melissos’a yenildiğini söyler.

[2]          W.Kranz:’ Parmenides öğretisinin düzyasıyla tekrarı’ der.

[3]          Ç. Suat Yakup Baydur,