Şeyh Ahmet Taşkesenli

1848-1909

 

Ailesi, 1258 da Hülagü’nün Bağdat’ı İşgal ederek Abbasi Halifeliği’ne Son verdiğinde Bağdad’tan Şam’a, daha sonra İrşad Vazifesini yürütmek için Çeşitli Yerlere Göç etmiş ve oralarda ikamet etmiş. Daha sonra 1600ler’de Bingöl’ün Karlıova İlçesi’ne Bağlı Hacılar Köyü’ne yerleşmiş. İlim ve Maneviyat İnsanlarının temeli burada atılmış. Taşkesenli Şeyhleri’nin ilki Erzurum Havalisi’nde İlim ve İrfanı ile tanınan Şeyh Ahmet Efendi, 1848 da  Babası Molla Mahmud Efendi’nin yerleştiği Hacılar Köyü’nde Dünya’ya geldi.

Alim ve Fazıl bir Aile Silsilesi’nden gelen Şeyh Ahmed Efendi’nin Dedesi Molla Abdurrahman ve  Ulu Dedesi Molla Musa, yaşadığı Dönemler’de Çevresinde çok sevilen ve Takdir edilen Zatlar’dı. Küçük Yaşlarda iken ilm’e yönelen Şeyh Ahmed Efendi, Muhtelif Medreseler’de Tahsil görüp Mezun olduktan sonra, bulunduğu Yer’in en büyük Alimler’inden olan Molla Ahmed Kuki den Fıqıh, Kelam, Hadis, Tefsir ve Mantıq üzerine birinci İcazetini aldı. Kendisi de bir kaç tane Mucaz (İcazetli) yetiştirdikten sonra Bitlis’ten Bağdad’a kadar herkesin Baş eğdiği ve sevip saydığı Şeyh Halid-i Evreki’yi Ziyaret ederek yanında bir süre kaldı ve bu Süre içerisinde bu Zat’tan Fen Bilimleri (Astronomi, Jeoloji, Cebir ve Hendese) okuyarak ikinci İcazetini aldı. 

Şeyh Ahmed Efendi, Şeyh Halid-i Evreki’nin yanında Ders alırken Ününü çok duyduğu Seyyid Abdulqadir Geylani ’nin Torunu olan Seyyid Sıbğatullah Arvasi’yi Bitlis Hizan’da Ziyaret ederek, Manevi Yön’den yetişmek üzere bu Zat’a Teslim oldu. Bu Zat’tan İrşad Dersleri alan Şeyh Ahmed Efendi, Seyyid Sıbğetullahi Arvasi’nin Vefatından sonra Halifesi olan Şeyh Abdurrahmani Taği’ye Teslim oldu. İrşad’ını bu Zat’ın yanında tamamlayarak Halife Görevini alan Şeyh Ahmed Efendi, Mürşidi tarafından İrşad’da bulunması için 1893 da Erzurum’a görevlendirildi. Babası ve Dedeleri gibi o da İrşad Görevi için Mekan Değiştirme Usulüne uydu ve Erzurum’un Sultanmelik Mahallesi Üç Kümbetler Mevkii’nde Manevi Dostları tarafından yaptırılan Ev’e yerleşerek, bu Ev’de Talebe yetiştirmeye başladı. Şeyh Ahmed Efendi, Yaz Ayları’nda Erzurum’a yaklaşık 45 km. Uzaklıkta olan Taşkesen Köyü’nde ikamet edip Talebelerini burada okutmaya devam etti. Amcası Oğlu ve Halifesi olan Şeyh İbrahim Efendi’yi Taşkesen’de İkamet ettirdi ve böylece Erzurumlular tarafından Taşkesenli Şöhret’iyle Meşhur olarak Taşkesen’den yükselecek olan Altın Silsile’nin  Temellerini attı. Erzurum’da yürüttüğü İrşad Faaliyetleri Sonucunda 78 Mezun Hoca ve 4 Büyük Halife yetiştiren Taşkesenli Şeyh Ahmed Efendi Hayatı Boyunca kendisini Sofuluğa verdi ve Halk tarafından bu Yönü ile tanındı. Şöhret’in her Türlüsünden Hayat’ının her Döneminde Şiddetle kaçtı.Erzurum ve Çevresinde Maddi ve Manevi İlimleri ile İnsanlar’a Hizmetler vermiştir. 

Taşkesenli Şeyh Ahmed Efendi’nin Sultan Abdülhamid'le hiç görüşmedikleri halde Abdülhamit Han tarafından tanındığı şu Hadise’den anlaşılır.  

Erzurum’un Pasinler İlçesi Tuylar Köyü’nden bir Zat, Sultan Abdülhamid Han’ın İkamet ettiği Yıldız Sarayı’nda diğer bir Arkadaş’ıyla Nöbet tutarken, Abdülhamid Han bir ara Balkon’a çıkar ve bunları yanına çağırır. Balkon’un yanına gittiklerinde Sultan diğer Nöbetçi’yi hiç konuşturmadan bir miktar Para atar ve Hamam’a gitmesini söyler. (Bilahare anlaşılır ki bu Asker Gusül etme İmkanı bulamadan Nöbet’e gelmiştir.) Erzurumlu’ya dönerek “Siz Tarikat Ehlisiniz, Mürşidiniz kimdir ?” diye sorar. Erzurumlu “Taşkesenli Şeyh Ahmed Efendi” diye Cevap verince, Abdülhamid Han, “Evet O Zat’la tanışıyoruz” der ve içeri girer.  Biraz sonra Elinde bir Qur’an-ı Kerim’le gelerek Erzurumlu’ya “Ben bu Qur’an-ı Kerim’i sana Hediye ediyorum. Sen de götürür Şeyh’in olan Kardeşime verirsen Memnun olurum.” der. Erzurumlu bir Müddet sonra Memleket’ine döndüğünde Şeyh’inin Huzuruna varır; Şeyh Ahmed Efendi onu görünce, “Emanet’i getirdin mi ?” diye sorar. Erzurumlu da Hediye edilen Qur’an-ı Kerim’i Şeyh Ahmed Efendi’ye Teslim eder. Günümüze kadar Büyük bir Titizlikle korunan bu Qur’an-ı Kerim, hala Aile Kütüphanesi’nde Muhafaza edilmektedir. Hatta Şeyh Ahmed Efendi Vefat’ından birkaç Dakika önce Gözlerini açarak “Yazık oldu Sultan Abdülhamid’e, yazık oldu” demiştir. Daha sonra 31 Mart Vakası Neticesinde de Sultan Abdülhamid Han’ın Taht’tan indirilmesi Vuku buldu.

            Erzurum’da çok sayıda Talebe yetiştirdi. 61 Yaşında iken 24 Mart 1909 Yılında Erzurum’da Vefat etti. Halen Erzurum Merkez’de bulunan Taşkesenli  Camii Bahçesinde bulunan Türbesi Kalabalık Halk Kitleleri tarafından Ziyaret edilmektedir. Nakşibendi Şeyhi olan Şeyh Ahmed Efendi’nin yetiştirdiği Halife ve Mezun Hocalar’dan bazıları şunlardır :

Şeyh Ziyaettin Efendi,

Şeyh İbrahim Efendi,

Erzurum Serçeme Köyü’nden Tabur İmamı Muhammed Nuri Efendi,

Diyarbakır Liceli Molla Ömer Efendi

ve Kağızmanlı Molla Hasan Efendi.