İbnülemin Mahmut Kemal İnal

1870-1957

 

         İstanbul'da doğdu. Özel Öğretim görerek yetişti. Mehmet Akif'in Babası İpekli Tahir Efendi, Bayezıd Kütüphanesi Hafızı Kütübü ve Ali Paşa Camii İmamı Hasan Tahsin Efendi, Trabzon’lu Hüsnü Efendi'den Özel Dersler aldı. Mektebi Mülkiye'den Rahatsızlığı nedeniyle ayrıldı. Ayrıca Mektebi Hukuk ve Medrese Derslerine bir süre Devam etti. Arapça, Farsça, Fransızca öğrendi, Hat ve Musiki'yle de ilgilendi. Babasının Memurluğu dolayısıyla Adana, Elazığ, Ankara, İzmir ve Adaları gezdi. Sadaret Mektubi Kalemi, Babıali Teftiş Islahat Komisyonu Baş Kitabeti, Eyalet-i Müntaze ve Muhtare Kalemi Müdürlüğü gibi Görevler'de bulundu (1908).

         II.Abdulhamid Dönemi'nde Resmi Evrak ve Jurnalleri Kontrol eden Komisyon'da Yer aldı. I.Dünya Savaşı Yılları'nda Evkaf-ı İslamiye Müzesi ve Asarı Antika Müzesi'nin Kuruluşuna önayak oldu. Tarihi Osmani Encümeni ( 1923), Türk Tarih Encümeni Üyelikleri'nde bulundu, Duyunu Umumiyye Teşkilat'ında Görev aldı. Topkapı Sarayı Arşivleri'nin Tasnifi için kurulan Komisyon'un Başkanlığına da (1924) yaptı.

Son Resmi Görevi olan İslam Eserleri Müzesi Müdürlüğü’nden ( 1927-35), Emekli oldu.

        Yurt dışında yapılan bazı İlmi Toplantılar'a katıldı, Çalışmalar'ından dolayı bir çok Yabancı Ülke Devlet Başkanları'ndan Nişanlar aldı. İslam Ansiklopedisi Danışmanlığı Görev'inde de bulundu. 87 Yaşına kadar Bekar yaşadı. Ömrü boyunca topladığı Arşiv, Koleksiyon, Gazete ve Kitaplarını İstanbul Ün.si Kütüphanesi’ne, Mercan'daki Konağı ile İbnü'l-Emin Mahmud Kemal Yurdu'na, İlim Yayma Cemiyeti ve İHO nun Kuruluşuna bağışladı.

24 Mayıs'da öldü. Kabri, Merkez Efendi Mezarlığı'ndadır.

Makaleleri, Tarih, Tercüman'ı Hakikat, Arkadaşlarıyla çıkardığı Resimli Gazete, Asır, Müteala, Beyanul Hakk Gazetelerinde yayımlandı. Yaptığı Araştırmalar ve Değerli Eserler'iyle Kültür Hayatımıza Büyük Katkılar'da bulundu.

 

          Eserleri:

  -Hülasa-i Ziraat, [1]

  -Ahlak,[2]

  -Revzatu'l-Kemal,[3]

  -Menafiu's-Savm,[4]

  -Kemalu'l-Hikme, [5]

  -Kemalu'l-İsmet, [6]

  -Kemalu'l-Meşahir, [7]

  -Tarihçe-i Evkaf ve Tercacim-i Ahval-i Nüzzar , [8]

  -Son Asır Türk Şairleri , [9]

  -Osmanlı Devrinde Son Sadrazamlar [10]

  -Son Hattatlar,[11]

  -Hoş Sada [12]

  -Sabih , [13]

  -Rahşan , [14]

  -Kamil Paşa'nın Sadareti ve Konak Meselesi, [15]

  -Bir Yetimin Sergüzeşti [16]

  -Divan-ı Yahya , [17]

  -Divanı Hikmet  ,  [18]

  -Divanı Galib , [19]

  -Menakıb-ı Hünersevan , [20]

  -Tuhfe-i Hattatin , [21]

  Ayrıca basılmamış 15 kadar eseri daha var.


 


[1]    1890

[2]    1891

[3]    1891

[4]    1892

[5]    Hersekli Arif Hikmet 'in Hayatı,1911

[6]    II. Abdulhamid'in kitapçılarından İsmet Efendi'nin Hayatı,1912

[7]    Bazı ünlülerin hayatları, 1928-29

[8]    Vakıflar Bakanlığı ve Bakanlar hakkında

[9]    12 Fasikül, 1930-42, 2.bas.,1970

[10]   14 fasikul, 1940-53, 4.bas.,1969

[11]   1955

[12]   1875'ten  bu yana müzisyen biyografileri, Yenişehirli Avni'nin torunu Avni Aktunç tarafından tamamlandı,1958

[13]   Hikaye, 1898

[14]   Hikaye, kitaplaşmadı

[15]   1912

[16]   Hikaye, kitaplaşmadı

[17]   Şeyhulislam Yahya'nın Hayatı ve Şiirleri, 1918

[18]   Hersekli Arif Hikmet'in hayatı ve şiirleri, 1918

[19]   Leskofçalı Galib'in hayatı ve şiirleri, 1919

[20]   Ali'nin eseri, Metin ve Müellifinin biyografisi, 1926

[21]   Müstakimzade Şeyh Süleyman Sadettin Efendi'nin Eseri, Metin ve Müellifin biyografisi, 1928