Muallim Naci

1850-1893

 

      İstanbul'da doğdu. Asıl adı Ömer'dir. Bir süre Fevziye Mektebi'nde okuduktan sonra, Baba'sının Ölüm'ü üzerine Anne'siyle birlikte gittiği Dayı'sının Memleketi Varna'da Medrese Öğrenimi gördü. Varna Rüştiyesi'nde Öğretmenlik yaparken tanıştığı Mutasarrıf Kürd Sait Paşa'nın Özel Katibi olarak Rumeli ve Anadolu'nun birçok Şehrini dolaştı. Paşa'nın Hariciye Nazırlığı’na atanmasıyla bu Bakanlık'ta Görev aldıysa da, bir süre sonra İstifa edip Tercümanı Hakikat Gazetesi'nin Edebiyat Sayfası'nı yönetmeye başladı ( 1883). Gazete'de yayınladığı Aşk Şiirleri Kayınpederi Ahmet Mithat Efendi'nin Hoşuna gitmediğinden, Tercümanı Hakikat'tan ayrılarak (1855) Saadet, Mürüvvet Gazeteleri'nin Yazıişleri'ni yönetti. Ayrıca Galatasaray Sultanisi ve Mektebi Hukuk'ta Edebiyat Öğretmenliği yaptı. Ölüm'üne 2 Yıl kala yazdığı Ertuğrul Gazi Bey Adlı Manzum Eser'ini Abdulhamid'e sundu ve Eser'in beğenilmesiyle Vakanuvistliğe getirildi(1891). 13 Nisan'da  Kalp Krizi Sonucu öldü. Sultan Mahmud Türbesi'ne gömüldü.

      Dönem'inde yaptığı  Edebiyat Tartışmalarıyla Recaizade Ekrem ve Abdulhak Hamid'e karşı Divan Şiiri Geleneğine Bağlılığı savundu. Aruz'u Ustalıkla kullandığı Şiirleri ve Edebiyat Anlayışı ile özellikle Servet-i Fünun’cuları etkiledi. Türkçe'yi doğru kullanmak Konusuna Özen gösterdi. Sözlük Çalışmaları yaptı. Arapça, Farsça ve Fransızca'dan Çevirileriyle birlikte 40 kadar Eseri var. Şiir Kitapları yanısıra Demdeme Adlı Eleştiri, Istılahat-ı Edebiye Adlı Edebiyat Terimleri  Kitabı ve Lugatı Naci Sözlüğüyle Ünlü'dür.

     

      Eserleri:

             Şiir:

      -Terkibi Bendi Muallim Naci [1]

      -Ateşpare [2]

      -Şerare [3]

      -Füruzan [4]

      -Mir'ati Bedayi [5]

      -Yadigarı Naci  [6]

      -Musa ibnu  Ebi'l-Gazan Yahut Hamiyet [7]

      -Ertuğrul Bey Gazi [8]

             Eleştiri-Sözlük:

      -Yazmış Bulundum  [9]

      -Muallim  [10]

      -Demdeme [11]

      -Islahatı Edebiyye  [12]

      -Lugat-ı Naci [13]

             Edebiyat Tarihi:

     -Osmanlı Şairleri, [14]

      -Esami [15]

             Mektup:

      -Mektuplarım [16]

      -Intikad [17]

      -Muhaberat ve Muhaverat  [18]

            Okul Kitapları:

      -Ta'limi Kıraat [19]

      -Mektebi Esdb [20]

      -Vezaifi Ebeveyn  [21]

            Tiyatro:

      -Heder  [22]

           Diğer Eserleri:

      -İ'caz'ı Kur'an,[23]

      -Medrese Hatıraları,[24]

      -Yadigarı Avni  [25]

      -Nevadiru'l-Ekabir [26]

      -Mehmed Muzaffer Mecmuası [27]

      -Sünbüle/Ömer'in Çocukluğu [28]

      -Necm-i Saadet  [29]

      Ayrıca Arapça, Fasça ve Fransızca'dan çok sayıda Çevirileri vardır.