M. Şemseddin Günaltay

1883-1961

 

       Kemaliye/Erzincan'da Müderris İbrahim Efendi’nin Oğlu olarak doğdu. Annesi Saliha Hanım' dır. Üsküdar Ravza'yı Terakki ve Vefa İdadisi'ni bitirdi. Daru'l-Muallim’i Aliye'nin Fen Şubesi'nden Mezun oldu. Özel olarak Arapça, Farsça, Dini İlimler okudu, İcazet aldı. Fransa'ya gitti, Lozan'da Fizik İlimleri Sahasında Tahsil'ini sürdürdü.

        Dönüş'ünde Kıbrıs İdadisi'nde Öğretmenlik, Midilli İdadisi ve İzmir Gelenbevi Lisesi'nde Müdürlük yaptı. Midilli'de iken Sırat-ı Müstakim, Sebilürreşad Ekibine Yazar olarak katıldı. İlk Yazıları Felsefe Ağırlıklı idi, daha sonra Sosyal Konular'a yöneldi.

1911 de kurulan Türk Ocağı'nda Tarih Dersleri ve Konferanslar verdi. İslam Mecmuası'nın çıkmaya başlamasıyla (1913) İslamcı-Türkçü diye adlandırılan Ekib'e katıldı.

       1914 te Daru’l-Funun Edebiyat Fakultesi'nde Türk Tarihi ve İslam Qavimleri Tarihi Müderrisi oldu, Süleymaniye Medresesi'nde Dinler Tarihi ve İslam Felsefesi okuttu. Daru’l-Funun İlahiyat Fakultesi'nde Dersler verdi ve bu Fakulte’nin Reisliğine getirildi.

      1915 te İttihat ve Terakki Fırkası'ndan Ertuğrul/ Bilecik Mebusu oldu ve bu Görevi Meclisi Mebusan'ın Dağılışına kadar devam etti (1920), Daru’l-Funun'daki Dersler'ini de sürdürdü. 1918 İttihad ve Terakki Kongresi'nde 2. Reislik yaptı. 1918 de kurulan Teceddüd Fırkası'nın Kurucuları arasında yer aldı. Mütareke'den sonra kurulan Divan-ı Harb'de Harp Sorumlusu olarak İttihad Terakki ileri gelenlerini sorgulayan Komisyon'da bulundu (1918).

      Ankara Hükümeti kurulduktan sonra İstanbul Belediyesi Meclisi Üyeliği'ne ve Reis Vekilliği'ne seçildi. Anadolu ve Rumeli Müdafaı Huquq Cemiyeti'nin İstanbul Şubesi'nde Görev aldı.

Mustafa Kemal'in Emriyle İstanbul CH Fırkası Teşkilatı'nı kurmaya Memur edildi.

     II. Devre TBMM'ne Sivas Mebusu olarak girdi (1923).[1] Türk Tarih Kurumu'nun Kurucu Üyeleri arasında yer aldı (1930).

    1941 den itibaren TTK Başkanı oldu. [2] Tarih Kongreleri'ne katıldı, Tebliğler sundu. İstanbul ve Ankara Ün.de Prof.luk yaptı. Türk Tarih Tezi’nin geliştirilmesinde ve Resmi Tarih Kitapları'nın yazılmasında Etkin Görevler aldı.

        Başbakanlığı:

     ‘Medrese’den yetişmiş Din Alimi’diye tanıtılarak 15.1.1949 da TC'nin 14. Başbakanı Sıfatıyla Tek Parti Devrinin ( Halk Partisi'nin ) Son Hükümet Başkanı oldu.[3] İki Gün sonra 7 Ocak 1949 da AÜİF’nin Açılış Kararı alındı. Bu Yıllar'da 1925 de kapatılan Tekke, Zaviye ve Türbeler’in yeniden açılması için Yasa Tasarısı verildi.

       1958-59 Yılları'nda kuruluşunu yaptığı CHP nin  İstanbul İl Başkanlığı yaptı

       60 İhtilali:

       27 Mayıs İhtilali'nden sonra Temsilciler Meclisi Üyeliğine atandı.

      1961 Seçimleri'nde İstanbul Senatörü seçildi. 19 Ekim 1961 de Bu Görev'de iken İstanbul'da öldü. Vasiyeti' üzerine Ankara'ya götürüldü ve Cebeci Asri Mezarlığı'na defnetildi.

       Arapça, Farsça ve Fransızca biliyordu.

 

        Eserleri:

     -Fennin En Son Keşfiyat'ından Telsiz, Telgraf, Esir, Mevcatı Esiriye, Rontgen, Radyum, İyotlar, Elektronlar, [4]

      -Zulmet'ten Nur'a, [5]

      -Hurafat'tan Haqiqat'a, [6]

      -İslam Tarihi, [7]

      -Mufassal Türk Tarihi , [8]

      -Tarih-i Edyan, [9]

      -Felsefe-i Ula İsbatı Vacib ve Ruh Nazariyeleri, [10]

      -İslam'da Tarih ve Mürevvihler, [11]

      -Mazi'den Atı'ye, [12]

      -Müntahab Qıraat, [13]

      -İslam Dini Tarihi, [14]

     -Müslümanlığın Çıktığı ve Yayıldığı Zamanlar'da Orta Asya'nın Umumi Vaziyeti, [15]

     -Mezopotamya-Sümerler, Akatlar, Gutiler, Amürüler, Kassitler, Asurlulkar, Mitanniler,  İkinci Babil İmparatorluğu, [16]

     -Suriye ve Palestin, [17]

     -Türk Tarihi'nin Ana Hatları Eserinin Müsveddeleri, [18]

     -İbraniler, 1936

      -La decadence du monde musulman est-elle due a L'invansion des Seldjoucides?,  [19]

     -Türk Tarihi'nin İlk Devirler'inde Yakın Şark Elam ve Mezopotamya, [20]

     -Dil ve Tarih Tezimiz Üzerine Gerekli Bazı İzahlar,   [21]

      -Tarih, Lise 1, [22]

     -Yakın Şark II- Anadolu- En Eski Çağlardan Akamemişler İstilasına Kadar, [23]

     -Yakın Şark III- Suriye ve Filistin, [24]

     -İran Tarihi I, En Eski Çağlar'dan İskender'in Asya Seferine Kadar, [25]

     -Yakın Şark IV, [26]

    -Persler’den Romalılar’a Kadar Selevkoslar, Navatiler, Nabatiler, Galatlar, Bitinya ve Bergama Krallıkları, [27]

     -Hürriyet Mücadeleleri, [28]

      Sebilürreşad ve İslam Mecmuası'ndan başka Darulfunun İlahiyat TTK-Belleten, DTCF Dergiler'inde de Makaleleri yayımlanmıştır.